Askerî kayıtlar soy araştırmasının en zengin kaynaklarındandır: bir atanın birliğini, savaştığı cepheleri, yaralandığı ya da şehit düştüğü yeri gösterebilir. Çanakkale'den Kurtuluş Savaşı'na kadar pek çok ailenin hikâyesi bu belgelerde saklıdır.
Askerî kayıtlar neler içerir
Osmanlı döneminde askere alma, nüfus defterlerine dayanan kayıtlarla yapılırdı. Cumhuriyet döneminde askerlik şubeleri her yükümlü için kayıt tutar. Savaşlarda şehit düşenlerin kayıtları ise Milli Savunma Bakanlığı arşivlerinde toplanmıştır.
Neler öğrenebilirsiniz
İçerik döneme göre değişir, ama bu kayıtlar çok somut ayrıntılar verir.
Kimlik
Ad, baba adı, doğum yeri ve yılı, kaydı nüfus kayıtlarına bağlar.
Birlik ve cephe
Alay, tabur ve cephe bilgisi atanızın savaştaki yolunu gösterir.
Yaralanma, esaret, şehadet
Kayıtlar yaralanmayı, esir düşmeyi ya da şehadeti, tarihi ve yeriyle birlikte belirtir.
Madalyalar
İstiklal Madalyası gibi nişanlar atanızın Kurtuluş Savaşı'ndaki yerini doğrular.
Terhis
Terhis tezkeresi hizmetin ne zaman ve nerede bittiğini gösterir.
Kayıtları nasıl bulursunuz
Atanızın adı, baba adı, doğum yılı ve memleketi aramanın temelidir.
Aile belgeleriyle başlayın
Terhis tezkeresi, askerlik cüzdanı, mektuplar ve üniformalı fotoğraflar birliği ve dönemi gösterebilir.
Şehit sorgulamasını kullanın
Milli Savunma Bakanlığı'nın şehit sorgulama hizmeti, Kırım Savaşı'ndan 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'na kadar şehit düşenleri ad, baba adı ve doğum yılıyla arar.
Askerlik şubesine başvurun
Cumhuriyet dönemi askerlik kayıtları için yakınlar ilgili askerlik şubesine başvurabilir.
Osmanlı arşivlerine bakın
Osmanlı askerî belgelerinin bir kısmı Devlet Arşivleri Başkanlığı kataloğunda aranabilir.
Büyük savaşlar
Bazı savaşlar, araştırmayı kolaylaştıran özel kaynaklar bırakmıştır.
Çanakkale
Çanakkale şehitleri Milli Savunma Bakanlığı listelerinde yer alır; Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı da arşiv belgelerine dayanarak listelerde eksik kalan isimleri tespit etmektedir.
Kurtuluş Savaşı
İstiklal Madalyası alanların listeleri yayımlanmıştır ve bir atanın savaşa katılımını doğrulamaya yardım eder.
Sınırlar ve tuzaklar
Soyadı yok
1934 öncesinde soyadı olmadığı için aynı ad ve baba adına sahip pek çok kişi vardır. Memleket ve doğum yılını mutlaka karşılaştırın.
Osmanlıca
Osmanlı dönemi belgeleri Arap harfleriyle yazılmıştır; okumak için yardım gerekebilir.
Erişim
Bazı kayıtlara yalnızca yakınlar erişebilir.
“Atanızın askerî belgelerini Memolys soy ağacınızdaki kartına bağlayın: belgeler, tarihler ve yerler bir arada ve gizli kalır.”