Généalogie pratique
Gepubliceerd op 18 november 2026Clément Jacotin

Militieregisters en stamboeken: een soldaat onder je voorouders

De Franse versie lezen

Militaire bronnen behoren tot de rijkste van het familieonderzoek: een militieregister beschrijft je voorouder lichamelijk en geeft beroep, ouders en woonplaats. Zo vind je ze in Nederland.

Wat een militieregister is

Vanaf 1815 werden alle jongemannen ingeschreven voor de militie in het jaar waarin ze negentien werden. Het militieregister vermeldt per lichting naam, geboortedatum en geboorteplaats, ouders, beroep, lengte en signalement, en de uitkomst van loting en keuring. Wie in dienst ging, kreeg een stamboek bij zijn onderdeel.

Wat je kunt ontdekken

De inhoud verschilt per periode, maar deze bronnen geven heel concrete details.

  1. Het signalement

    Lengte, gezicht, haar, ogen en bijzondere kenmerken: genoeg om je een voorouder voor te stellen van wie geen portret bestaat.

  2. Beroep en woonplaats

    Beroep en woonplaats helpen je de omzwervingen van een voorouder te volgen.

  3. De ouders

    De namen van de ouders verbinden het register met de burgerlijke stand.

  4. De diensttijd

    Onderdelen, bevorderingen, straffen en onderscheidingen staan in het stamboek.

  5. Het KNIL

    Wie in Nederlands-Indië diende, staat in de stamboeken van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger, met veel persoonlijke gegevens.

Zo vind je de registers

Je hebt het geboortejaar van je voorouder nodig en de gemeente waar die op negentienjarige leeftijd woonde.

  1. Bepaal de lichting

    De lichting is het jaar van inschrijving, meestal het jaar waarin de jongeman negentien werd.

  2. Zoek bij het regionale archief

    Militieregisters liggen bij de regionale archieven en zijn vaak doorzoekbaar via Open Archieven of WieWasWie.

  3. Raadpleeg het Nationaal Archief

    Stamboeken van de landmacht en het KNIL berusten bij het Nationaal Archief; een deel is online in te zien.

  4. De twintigste eeuw

    Gegevens van militairen uit de twintigste eeuw vraag je op bij het Ministerie van Defensie.

Oorlog en mobilisatie

Nederland bleef neutraal in de Eerste Wereldoorlog, maar mobiliseerde wel. Andere perioden lieten meer sporen na.

  1. De mobilisatie van 1914 tot 1918

    Honderdduizenden mannen werden gemobiliseerd; hun stamboeken, brieven en foto's uit die jaren vertellen veel.

  2. De Tweede Wereldoorlog

    De Oorlogsgravenstichting registreert de Nederlandse oorlogsslachtoffers met hun graf en hun levensloop.

Beperkingen en valkuilen

  1. Remplaçanten

    Tot 1898 kon wie het betalen kon een remplaçant laten dienen: je voorouder kan zijn ingeloot zonder ooit te hebben gediend.

  2. Onvolledige reeksen

    Niet alle registers en stamboeken zijn bewaard gebleven.

  3. Openbaarheid

    Recentere dossiers zijn niet vrij in te zien; soms moet je je verwantschap aantonen.

“Koppel de militaire gegevens van je voorouder aan diens kaart in je Memolys-stamboom: documenten, data en plaatsen blijven bij elkaar, privé.”

Memolys
  • registre matricule militaire
  • fiche matricule ancêtre
  • retrouver un ancêtre soldat
  • archives militaires généalogie

Over de auteur

Clément Jacotin

Cofondateur de Memolys

Passionné par le design et la création de produits numériques, je me spécialise dans la conception d'expériences digitales intuitives et accessibles. Avec Théo, j'ai cofondé Memolys avec une ambition : mettre le numérique au service des liens familiaux et de la transmission des souvenirs. Je souhaite créer des outils qui ont du sens, en plaçant l'humain et les générations au cœur de chaque expérience.

Verder gaan

En uw familie?

Breng uw dierbaren, uw foto's en uw stamboom samen in een privéruimte. De formule Ontdekking is gratis, zonder verplichtingen.

Vergelijkbare artikelen

Terug naar de blog

Cookies en trackers

Met uw toestemming gebruikt Memolys Microsoft Clarity om het surfgedrag op zijn openbare website te bekijken, en tijdens campagnes advertentietrackers. Uw stamboom, herinneringen en berichten worden daar nooit bij betrokken. U kunt altijd van gedachten veranderen. „Alles weigeren” maakt ook bezwaar tegen de bezoekersmeting die Memolys zelf uitvoert. Privacybeleid